Điều 1: Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Điều lệ này quy định về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và hoạt động của Cục Giao thông Vận tải (sau đây gọi tắt là Cục).

Đối tượng áp dụng của Điều lệ này bao gồm: Cục Giao thông Vận tải, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý nhà nước về giao thông vận tải trên phạm vi cả nước. Việc tuân thủ các quy định tại Điều lệ này là bắt buộc đối với tất cả các bên liên quan nhằm đảm bảo sự thống nhất, hiệu quả trong công tác quản lý và phát triển ngành giao thông vận tải.

Điều 2: Vị trí và chức năng

Cục Giao thông Vận tải là tổ chức hành chính thuộc Bộ Giao thông Vận tải, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về giao thông vận tải trong phạm vi cả nước; tổ chức thực thi pháp luật, thanh tra hành chính về giao thông vận tải theo thẩm quyền.

Vị trí pháp lý và vai trò của Cục được xác định rõ ràng là một đơn vị chủ chốt, đóng vai trò then chốt trong việc triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển giao thông vận tải. Chức năng tham mưu giúp Bộ trưởng thể hiện Cục là bộ phận đầu não trong việc nghiên cứu, đề xuất các giải pháp chiến lược, chính sách, pháp luật, kế hoạch, dự án phát triển ngành. Việc tổ chức thực thi pháp luật tại cấp trung ương và thanh tra hành chính là biểu hiện rõ nét vai trò thực thi quyền lực nhà nước, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật trong lĩnh vực giao thông vận tải, góp phần tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, an toàn và hiệu quả cho người dân và doanh nghiệp.

Điều 3: Nhiệm vụ và quyền hạn

Cục Giao thông Vận tải có nhiệm vụ và quyền hạn sau:

• 1. Trình Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải:
  • Các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật về giao thông vận tải thuộc phạm vi quản lý của Cục.
  • Các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển giao thông vận tải quốc gia và các đề án, dự án quan trọng khác.
  • Các quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về giao thông vận tải.
  • Các quy định về điều kiện kinh doanh vận tải và các dịch vụ liên quan đến giao thông vận tải.
  • Các quy định về quản lý phương tiện giao thông vận tải và người lái xe.
  • Các phương án xử lý các vấn đề bất cập, vướng mắc trong quá trình thực hiện quản lý nhà nước về giao thông vận tải.

  Việc trình các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật là nhiệm vụ tối quan trọng, thể hiện vai trò chủ động của Cục trong việc xây dựng hành lang pháp lý cho ngành. Điều này đòi hỏi sự nghiên cứu sâu sắc, dự báo xu hướng phát triển, tiếp thu kinh nghiệm quốc tế và tính khả thi trong việc áp dụng tại Việt Nam. Các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển là kim chỉ nam cho mọi hoạt động, định hướng sự phát triển bền vững của ngành giao thông vận tải. Các quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đảm bảo an toàn, chất lượng và khả năng tương thích của hạ tầng và phương tiện. Quy định về điều kiện kinh doanh và quản lý phương tiện, người lái xe là nhằm tạo ra thị trường vận tải cạnh tranh, lành mạnh, đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng và an toàn giao thông.

• 2. Tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, đề án, dự án về giao thông vận tải đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

  Đây là nhiệm vụ cốt lõi, biến các chủ trương, chính sách thành hành động cụ thể. Cục có trách nhiệm phân công, tổ chức triển khai một cách khoa học, hiệu quả, đảm bảo tiến độ và chất lượng. Việc giám sát, đánh giá quá trình thực hiện và kịp thời điều chỉnh khi cần thiết cũng nằm trong phạm vi nhiệm vụ này.

• 3. Hướng dẫn, kiểm tra và đôn đốc việc thực hiện các quy định của pháp luật về giao thông vận tải đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

  Hoạt động hướng dẫn là nhằm phổ biến, giải thích các quy định pháp luật, giúp các đối tượng áp dụng hiểu rõ và thực hiện đúng. Kiểm tra và đôn đốc là các biện pháp nghiệp vụ để đảm bảo tính tuân thủ, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, ngăn ngừa các rủi ro tiềm ẩn.

• 4. Cấp, thu hồi giấy phép, chứng chỉ, giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật.

  Đây là một trong những chức năng quản lý nhà nước trực tiếp, thể hiện quyền hạn của Cục trong việc điều chỉnh hoạt động của các đối tượng tham gia vào lĩnh vực giao thông vận tải. Việc cấp phép nhằm đảm bảo các điều kiện cần thiết về năng lực, an toàn. Thu hồi giấy phép là biện pháp chế tài khi đối tượng vi phạm các quy định, không còn đủ điều kiện hoạt động.

• 5. Thanh tra hành chính về giao thông vận tải theo thẩm quyền.

  Hoạt động thanh tra là công cụ quan trọng để kiểm tra tính chấp hành pháp luật, phát hiện sai phạm, xử lý vi phạm hành chính và kiến nghị các biện pháp khắc phục. Thanh tra hành chính góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và hiệu lực quản lý nhà nước.

• 6. Thực hiện các nhiệm vụ khác theo sự phân công của Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải.

  Sự linh hoạt và khả năng thích ứng với các yêu cầu mới là yếu tố quan trọng. Nhiệm vụ này cho phép Cục thực hiện các công việc đột xuất, các dự án hoặc các nhiệm vụ đặc thù theo chỉ đạo của Bộ trưởng, nhằm đáp ứng kịp thời các yêu cầu phát sinh trong quá trình quản lý.

Điều 4: Cơ cấu tổ chức

Cục Giao thông Vận tải có cơ cấu tổ chức bao gồm:

• 1. Văn phòng Cục:

  Có chức năng tham mưu, tổng hợp, hậu cần, hành chính, quản trị, quản lý tài chính, kế toán, thống kê, báo cáo, thông tin, tuyên truyền và phục vụ hoạt động của Lãnh đạo Cục và các đơn vị thuộc Cục.

  Văn phòng Cục đóng vai trò là bộ phận hỗ trợ, đảm bảo các hoạt động thường xuyên và hiệu quả của toàn bộ Cục. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa Văn phòng Cục và các đơn vị chuyên môn là yếu tố then chốt để đảm bảo Cục hoạt động thông suốt và hiệu quả.

• 2. Các phòng chuyên môn, nghiệp vụ:

  Các phòng chuyên môn, nghiệp vụ được thành lập để thực hiện các nhiệm vụ cụ thể trong các lĩnh vực quản lý nhà nước về giao thông vận tải. Số lượng, tên gọi và chức năng, nhiệm vụ cụ thể của các phòng chuyên môn, nghiệp vụ do Cục trưởng Cục Giao thông Vận tải quyết định trên cơ sở đề án do Cục xây dựng và trình Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải phê duyệt.

  Việc phân chia theo các phòng chuyên môn, nghiệp vụ cho phép tập trung nguồn lực, chuyên môn hóa công việc, nâng cao hiệu quả giải quyết các vấn đề thuộc từng lĩnh vực quản lý. Ví dụ, có thể có các phòng quản lý về vận tải đường bộ, vận tải đường thủy nội địa, vận tải hàng không, vận tải đường sắt, an toàn giao thông, phương tiện và người lái, v.v.

• 3. Các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục (nếu có):

  Các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục có thể bao gồm các trung tâm, viện nghiên cứu, trường đào tạo, trạm kiểm định, v.v. Các đơn vị này hoạt động theo quy định của pháp luật về đơn vị sự nghiệp công lập và có chức năng, nhiệm vụ cụ thể do Cục trưởng Cục Giao thông Vận tải quyết định trên cơ sở đề án do Cục xây dựng và trình Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải phê duyệt.

  Sự hiện diện của các đơn vị sự nghiệp công lập thể hiện vai trò của Cục trong việc cung cấp các dịch vụ công, nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực chất lượng cao cho ngành giao thông vận tải.

Cơ cấu tổ chức của Cục Giao thông Vận tải được xây dựng nhằm tối ưu hóa việc phân công lao động, chuyên môn hóa, nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước ngày càng cao trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Điều 5: Cục trưởng và các Phó Cục trưởng

Cục Giao thông Vận tải có Cục trưởng và các Phó Cục trưởng.

Cục trưởng chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải về toàn bộ hoạt động của Cục.

Các Phó Cục trưởng giúp Cục trưởng phụ trách một số nhiệm vụ và lĩnh vực công tác; chịu trách nhiệm trước Cục trưởng về nhiệm vụ được phân công.

Việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật đối với Cục trưởng và các Phó Cục trưởng thực hiện theo quy định của pháp luật và phân cấp quản lý cán bộ của Bộ Giao thông Vận tải.

Vai trò lãnh đạo của Cục trưởng là trung tâm, quyết định định hướng hoạt động và hiệu quả chung của Cục. Các Phó Cục trưởng với sự phân công chuyên môn sẽ hỗ trợ đắc lực, đảm bảo sự vận hành thông suốt và chuyên nghiệp của Cục.

Điều 6: Tài chính và tài sản

Cục Giao thông Vận tải hoạt động theo cơ chế tài chính quy định đối với các đơn vị hành chính, sự nghiệp công lập.

Cục được sử dụng con dấu riêng, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và ngân hàng theo quy định của pháp luật để thực hiện các giao dịch.

Tài sản của Cục bao gồm tài sản được Nhà nước giao quản lý, sử dụng và các tài sản khác được hình thành theo quy định của pháp luật.

Việc quản lý, sử dụng tài chính và tài sản của Cục phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật về quản lý tài chính công, chống lãng phí, tham nhũng.

Quyền được sử dụng con dấu và tài khoản ngân hàng là cần thiết để Cục thực hiện các giao dịch pháp lý, tài chính, đảm bảo tính pháp nhân và khả năng hoạt động độc lập.

Điều 7: Hiệu lực thi hành

Điều lệ này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.

Các quy định trước đây trái với Điều lệ này đều bãi bỏ.

Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải có trách nhiệm hướng dẫn thi hành Điều lệ này.

Việc quy định rõ hiệu lực thi hành giúp đảm bảo tính kịp thời và thống nhất trong việc áp dụng các quy định mới. Việc bãi bỏ các quy định trái phép đảm bảo tính pháp lý rõ ràng. Trách nhiệm hướng dẫn thi hành của Bộ trưởng là cần thiết để giải thích, làm rõ các quy định còn có thể gây hiểu lầm hoặc cần được áp dụng cụ thể hơn trong thực tế.